Jobcoachervaringen in nieuwe tijden

Geschreven op 20 mei 2020 door Frans Coenen

Een handicap als kracht in tijden van crisis

De crisis levert veel mooie inzichten op voor het vak Jobcoach. Onverwachte voorvallen in de dagelijkse praktijk, die bij nader inzicht een grote waarde hebben voor het vak.  

Hieronder een paar van deze mooie inzichten uit de crisistijd, met blijvende waarde ook voor na de crisis. 

Het Corona telefoontje

Een van onze jobcoach-studenten belde een cliënt die thuiszit vanwege de crisis. De jobcoach stelt de cliënt voor om de komende periode regelmatig telefonisch contact met elkaar te hebben. Het is een cliënt met weinig sociale contacten. Voor de jobcoach dus een belangrijke reden om met hem in contact te willen blijven. De cliënt heeft ‘klassiek’ autistische kenmerken; woorden, regels en afspraken worden heel letterlijk genomen.

Als antwoord op het voorstel van de Jobcoach om regelmatig even te bellen, sprak de cliënt de volgende woorden uit, op zijn typerende staccato toon; “Ik zit niet op corona telefoontjes te wachten”.

Foto: Sasha Freemind

Foto: Sasha Freemind

In eerste instantie was de jobcoach ernstig in verwarring. Het laatste wat hij had verwacht, is dat deze cliënt geen behoefte zou hebben aan regelmatig contact. In tweede instantie bleek het echter een moment van mooie inzichten:

  • In de humor, de scherpte en de zelfkennis van zijn ‘zogenaamd beperkte’ cliënt;
  • In hoe hij als professional geneigd was om het ‘voor de ander te denken’;
  • In hoe goed de meeste cliënten in staat mensen zijn om eigen behoeften aan te geven.

Mooie inzichten voor het vak Jobcoach in tijden van crisis.

Maar vergeet nooit dat de ene cliënt de ander niet is! Waar deze cliënt geen behoefte heeft aan ‘een coronatelefoontje’, hebben veel mensen daar juist heel veel behoefte aan.

Hoezo een handicap?  

Hoe een handicap een kracht kan zijn in tijden van crisis? Dat werd weer bewezen in een prachtige Combo jobcoach casus.

Het betreft een jonge vrouw die vaak last heeft van borderline stemmingswisselingen. Zij zit  thuis vanwege de crisis omdat haar werk stil is gevallen. Haar jobcoach was hier in het begin ongerust over. Het betreft een vrouw met een negatief zelfbeeld voor wie het heel belangrijk is dat zij structuur heeft en continuïteit, juist om haar stemmingen de baas te blijven.

Tegen de verwachtingen in gaat het erg goed met de thuiszittende medewerkster. Wat blijkt; door de huidige situatie wordt haar zelfbeeld enorm versterkt. Zij ziet om zich heen heel veel mensen die het moeilijk hebben en niet goed uit de voeten kunnen met de huidige omstandigheden.

Foto: Nathan Dumlao

Foto: Nathan Dumlao


Met haar jobcoach had zij afgelopen maanden een leerproces ingezet dat gericht was op ‘meer relativeren’ en ‘meer structuur aanbrengen in haar leven en daaraan vasthouden, ook op momenten dat zij daar geen zin in heeft’. Afgelopen weken heeft zij samen met haar jobcoach andere thuisactiviteiten opgepakt voor de structuur.

De snelheid van haar ontwikkeling en zelfbeeld krijgt in deze periode echt vleugels. Zo constateerde zij deze week vol trots: “Als ik om mij heen kijk dan ben ik eigenlijk verder in mijn ontwikkeling om te relativeren en structuur in mijn leven aan te brengen dan veel anderen”.

1,5 meter als persoonlijke afwijzing

De 1,5 meter maatschappij is in korte tijd een begrip geworden en een realiteit in onze dagelijkse fysieke omgeving. Waar sommigen hier luchtig mee om kunnen gaan, is het voor anderen een grote confrontatie in hun dagelijkse functioneren. Dat maakt deze mooie Combo jobcoach casus maar weer duidelijk.

Een van onze jobcoach cursisten begeleidt een medewerker die in de groenvoorziening van een gemeente werkt. Een jongeman met een kwetsbaar zelfbeeld. Het is een jongen die vroeger veel gepest is en er nooit bij hoorde. Hij heeft hierdoor een lage zelfdunk ontwikkeld en bij alles wat er niet goed gaat, twijfelt hij aan zichzelf. Hij werkt in de openbare ruimte en wordt daarin de hele dag door geconfronteerd met mensen die ‘1,5 meter om hem heenlopen’. Dit snijdt elke keer weer door zijn ziel, alsof er iets mis is met hem als mens.   

foto: Reginar Photography

foto: Reginar Photography

Deze 1,5 meter confrontatie blijkt ook een krachtige bron voor training en ontwikkeling van de jongeman. De jobcoach is samen met de medewerker gesprekken aangegaan met zijn collega’s over de 1,5 meter reacties van de omgeving met hen doen. En wat blijkt? Er zijn er veel meer mensen die er last van hebben, inclusief de jobcoach zelf.

Hiermee werd voor de medewerker duidelijk dat het niet over hem ging en sinds een week is hij grappen aan het maken met collega’s over de 1,5 meter ervaringen. De pijnlijke confrontatie is een bron voor plezier en ontwikkeling geworden. Chapeau voor jobcoach en medewerker!


Heb jij ook bijzondere of leerzame ervaringen met klanten in tijden van crisis? Deel ze met ons; samen leren wij verder!

Frans Coenen

Oprichter Combo Emonomy