Zelf de verandering zijn – verhalen uit de praktijk

Geschreven op 8 februari 2021 door Roderik Schoorlemmer

In de begeleiding van cliënten gaat het lang niet altijd zoals je zelf zou willen. Dat is heel normaal, maar kan toch best vervelend zijn. Je kunt onzeker of ongeduldig worden, omdat je het gevoel hebt dat je niet vooruitkomt. Wat het ook is: inzicht krijgen in je eigen gedrag (patronen, verlangens, verwachtingen, angsten en meer) zorgt ervoor dat je weer grip kunt krijgen op de situatie. Dit noemen we zelf de verandering zijn. Jij bent in staat om jezelf, de echte jij, te zien en in te zetten in uiteenlopende situaties. Omdat je weet wie de echte jij is en hoe je het verschil kunt maken met jij!

Klinkt dit nog wat vaag? Dat begrijpen we. Daarom nemen we je mee in de verhalen van twee oud-cursisten. Zodat je meer context krijgt en het interessante vragen oproept in jouw zelfreflectie. Want zelfreflectie maak je een betere coach.


Je eigen verleden zorgt voor blinde vlekken

Kwetsbaarheid in je eigen verhaal en verleden speelt dus door in je begeleiding van anderen.

Kwetsbaarheid in je eigen verhaal en verleden speelt dus door in je begeleiding van anderen.

In een coachgesprek van een aanstaande jobcoach en de trainer van Combo kwam naar voren dat de jobcoach heel veel agressie voelde bij het begeleiden van mensen die zichzelf in de schulden hadden gewerkt. Ze deed wel gewoon haar werk, maar trok heel veel verantwoordelijkheid naar zich toe. Ze maakte een heel strak programma voor de cliënten. Ze voelde dat ze heel hard aan het werk was.

Bij doorvragen bleek dat de jobcoach ook haar huidige partner had geholpen om uit de schulden te komen. Door alle verantwoordelijkheid naar zich toe te trekken. Uit liefde. ‘’Maar denk je niet dat de woede die je voelt te maken heeft met de woede die je voelt voor het onverantwoordelijk gedrag van je partner? En dat je door de verantwoordelijkheid naar je toe te trekken je cliënten te kort doet?’’, vroeg de trainer aan de jobcoach.

Auw. Die kwam binnen. ‘’Zo had ik er nog niet over nagedacht. Ik herhaal dus een patroon als ik voor de ander ga zorgen!? Maar het is mijn taak om die ander te helpen’’, zei de jobcoach. ‘’Zeker, maar helpen is iets anders dan de verantwoordelijkheid overnemen. Hoe leert je cliënt zo om zelf verantwoordelijkheid te nemen? Als je te hard aan het werk bent als jobcoach klopt er iets niet. Dan geloof je niet in de volwassenheid van je cliënt’’, was de feedback van de trainer.

Zelf de verandering zijn betekent in dit geval dat je zicht hebt op de oorsprong van je eigen gedrag. Kwetsbaarheid in je eigen verhaal en verleden speelt dus door in je begeleiding van anderen. Door hier bewust van te worden openbaart zich de mogelijkheid om ander gedrag te vertonen.



Zachte heelmeesters maken stinkende wonden

''Doe je haar niet te kort om het gesprek te vermijden wat je er echt van vindt?''

”Doe je haar niet te kort om het gesprek te vermijden wat je er echt van vindt?”

Een student tijdens de jobcoachopleiding brengt een casus in van een cliënt met autisme en epilepsie die graag kok wil worden. Gezien haar epilepsie mag ze niet met machines werken, maar ze wil graag betaald werk. In het traject bleven jobcoach en cliënt rondjes draaien. Vele bedrijven werden benaderd. Maar niets leidde tot resultaat.

Tijdens een coachgesprek tussen de Combo-trainer en (aanstaande) jobcoach werd gekeken waarom er stagnatie optrad. ‘’Geloof je zelf dat ze betaald werk als kok kan doen?’’, was de vraag aan de jobcoach. ‘’Nee, niet echt.’’ ‘’Waarom ben je dan toch een betaalde baan aan het zoeken?’’ ‘’Omdat ik de cliënt niet teleur wil stellen, ze heeft al zo veel teleurstellingen meegemaakt.’’

‘’Maar zachte heelmeesters maken stinkende wonden’’, was het antwoord van de trainer. ‘’Doe je haar niet te kort om het gesprek te vermijden wat je er echt van vindt?’’ ‘’Ja, maar dat vind ik heel spannend.’’ ‘’Waarom?’’ ‘’Ik ben bang dat mensen me niet aardig vinden.’’

Zelf de verandering zijn betekent dat je over je eigen beperkingen heen durft te stappen. Dat je uit je comfortzone komt. Dat je gaat staan voor wat je vindt. De behoefte aan comfort is eigenlijk een gebrek aan lef. Want diep van binnen weet je, als jobcoach en als mens, wat je er echt van vindt. Vaak helpt het door er met een coach over te praten, zodat je zicht krijg op je eigen patronen. In dit geval het please patroon. Waarbij je niet durft te gaan staan voor wat je vindt, omdat je bang bent dat de ander je niet aardig vindt. 

Na het coachgesprek heeft de jobcoach met zijn client het gesprek gevoerd. Samen kwamen ze tot de conclusie dat betaald werk en de daarbij behorende opleiding misschien voor nu een stap te ver is. Uiteindelijk hebben ze een dagbestedingsplek gevonden in een restaurant waar ze meehelpt in de keuken. Client heeft heel veel vreugde in haar werk en heeft het gevoel echt een bijdrage aan de maatschappij te leveren.


In onze methodiek is het onderwerp ‘zelf de verandering zijn’ van groot belang. Het staat centraal in onze tweedaagse training en komt terug in onze opleidingen. Samen met de trainer en medecursisten ga je aan de slag met je persoonlijke ontwikkeling en blijf je in gesprek over hoe jij met al jouw persoonlijkheid het verschil kunt maken als coach. Zo versterk jij jouw leiderschap en maak jij meer impact.